PEX-leidingen zijn de perfecte keuze voor klussers die zelf leidingwerk willen uitvoeren. Ze zijn flexibel, betrouwbaar en vooral: je hebt geen soldeerbrander nodig om ze aan te leggen.
Voor veel klussers lijkt leidingwerk ingewikkeld en vooral duur als je een installateur moet inhuren. Maar met PEX-leidingen kun je veel werkzaamheden zelf doen zonder dat je jarenlange ervaring nodig hebt. Het materiaal is namelijk speciaal ontwikkeld om installatie eenvoudig te maken, terwijl het toch professionele resultaten oplevert.
Waarom PEX-leidingen zo populair zijn bij doe-het-zelvers
PEX staat voor ‘cross-linked polyethylene’ en dat klinkt ingewikkelder dan het is. In de praktijk betekent het dat je te maken hebt met flexibele kunststof leidingen die bestand zijn tegen hoge temperaturen en druk. Het grootste voordeel voor klussers is dat PEX-leidingen zich laten buigen zonder dat je speciale bochtstukken nodig hebt.
In tegenstelling tot koperen buizen hoef je bij PEX niet te solderen. Je werkt met eenvoudige klemfittingen of persfittingen die je met de hand of eenvoudig gereedschap kunt bevestigen. Dit scheelt niet alleen tijd, maar ook de investering in dure soldeergereedschap en de veiligheidsmaatregelen die daarbij horen.
PEX-leidingen zijn vorstbestendiger dan traditionele starre leidingen. Door hun flexibiliteit kunnen ze beter omgaan met de druk die ontstaat wanneer water bevriest. Dit voorkomt scheuren die bij koperen buizen vaak voorkomen. Wel blijft het belangrijk om leidingen in onverwarmde ruimtes goed te isoleren, want ook PEX kan bevriezen bij extreme kou.
Het juiste gereedschap maakt het verschil
Voor het aanleggen van PEX-leidingen heb je relatief weinig gereedschap nodig, maar kwaliteit is wel belangrijk. Een goede buizensnijder zorgt voor rechte, gladde snedes die perfect aansluiten op de fittingen. Een goedkope snijder kan rafelige randen veroorzaken die later tot lekkages leiden.
Buiggereedschap helpt je om mooie, gelijkmatige bochten te maken zonder dat de leiding knikt. Een geknakte leiding betekent namelijk een zwakke plek die uiteindelijk kan gaan lekken. Met het juiste buiggereedschap voorkom je dit probleem en krijg je een professioneel resultaat.
Voor persfittingen heb je een speciale perstang nodig. Dit lijkt een grote investering, maar het gereedschap betaalt zichzelf terug als je meerdere aansluitingen moet maken. Persfittingen geven namelijk de meest betrouwbare verbindingen en zijn ideaal voor permanente installaties.
Waar PEX-leidingen perfect voor zijn
PEX-leidingen zijn ideaal voor watertoevoer naar kranen, douches en toiletten. Ze zijn ook uitstekend geschikt voor vloerverwarming omdat ze flexibel genoeg zijn om in bochten te leggen en temperaturen tot 90°C aankunnen. Voor CV-aansluitingen naar radiatoren zijn PEX-leidingen eveneens een uitstekende keuze.
Het vervangen van oude koperen leidingen is een van de meest populaire toepassingen. Veel oudere huizen hebben koperen leidingen die na decennia vervangen moeten worden. Met PEX-leidingen kun je dit vaak zelf doen, mits je de hoofdkraan kunt dichtdraaien en de nieuwe leidingen goed kunt aansluiten op bestaande punten.
Voor tuinirrigatie zijn PEX-leidingen ook geschikt, maar dan heb je wel speciale UV-bestendige variant nodig. Gewone PEX-leidingen kunnen door zonlicht worden aangetast, dus voor bovengrondse gebruik moet je altijd controleren of het materiaal UV-bestendig is of een beschermhoes gebruiken.
Veelgemaakte fouten en hoe je ze voorkomt
De grootste fout die beginners maken is het gebruik van verkeerde fittingen. Niet alle fittingen zijn geschikt voor alle PEX-types. Zorg dat je altijd fittingen koopt die specifiek zijn ontworpen voor jouw type PEX-leiding. Bij twijfel kun je altijd advies vragen bij specialisten in installatiematerialen.
Een andere veelgemaakte fout is onvoldoende ondersteuning van de leidingen. PEX-leidingen moeten goed ondersteund worden, vooral bij lange rechte stukken. Zonder voldoende bevestigingspunten kunnen ze gaan doorhangen, wat spanning op de verbindingen legt.
Het niet controleren van verbindingen is ook een klassieke fout. Test altijd je werk door de waterdruk langzaam op te bouwen en alle aansluitingen te controleren op lekkages. Beter een uur extra testen dan later waterschade in huis.
Wanneer je toch een professional moet inschakelen
Hoewel PEX-leidingen veel mogelijkheden bieden voor doe-het-zelvers, zijn er grenzen aan wat je zelf kunt en mag doen. Aansluitingen op de hoofdwaterleiding moeten altijd door een erkende installateur worden gemaakt. Ook gasaansluitingen zijn absoluut geen doe-het-zelf-werk.
Bij twijfel over druk-vereisten of als je werkt met grotere diameter leidingen is professioneel advies verstandig. Hetzelfde geldt voor complexe CV-installaties waar berekeningen nodig zijn voor de juiste watercirculatie.
Voor kleinere klussen zoals het vervangen van een stuk leiding naar een kraan of het aanleggen van een extra wateraansluiting in de tuin kun je meestal wel zelf aan de slag. Controleer wel altijd de lokale bouwvoorschriften, want die kunnen per gemeente verschillen.
De juiste materialen kiezen
Kwaliteit van materialen is essentieel voor een duurzaam resultaat. Goedkope PEX-leidingen kunnen na een paar jaar problemen geven, terwijl hoogwaardige leidingen 20 tot 50 jaar meegaan, afhankelijk van de omstandigheden. Investeren in kwaliteit voorkomt later veel gedoe en kosten.
Hetzelfde geldt voor fittingen en gereedschap. Een goede verbinding begint met de juiste onderdelen. Voor alle benodigde materialen kun je terecht bij Installatie-Shop, waar je zowel de leidingen als het bijbehorende gereedschap kunt vinden.
Let ook op de juiste diameter voor jouw toepassing. Te dunne leidingen kunnen voor lage waterdruk zorgen, terwijl te dikke leidingen onnodig duur zijn en moeilijker te installeren. Voor de meeste toepassingen zijn 16mm en 20mm diameter de standaardkeuzes.
Veelgestelde vragen
Is PEX-leiding duurder dan koperen buizen?
PEX-leidingen zijn in aanschaf vergelijkbaar met koper, maar veel goedkoper in installatie omdat je geen soldeerwerk nodig hebt. Over de totale kosten inclusief installatie ben je vaak voordeliger uit met PEX, vooral als je het zelf doet.
Kan ik PEX-leidingen combineren met bestaande koperen leidingen?
Ja, dat kan prima met speciale overgangsfittingen. Deze verbinden PEX betrouwbaar met koper, staal of andere materialen. Wel belangrijk om fittings te gebruiken die goed zijn tegen roest om problemen te voorkomen bij verschillende metalen.
Hoe lang gaan PEX-leidingen mee?
Goede PEX-leidingen gaan 20 tot 50 jaar mee, afhankelijk van temperatuur, druk en blootstelling aan zonlicht. Ze zijn bestand tegen chemicaliën in leidingwater en krijgen geen problemen met kalkaanslag zoals koperen buizen soms wel hebben.
Kan ik PEX-leidingen zelf repareren als ze lekken?
Kleine reparaties zijn meestal eenvoudig uit te voeren met speciale reparatiefittingen. Bij grotere schade is het vaak beter om een stuk leiding te vervangen. PEX is zo flexibel dat dit meestal zonder grote verbouwing kan.
Welke gereedschappen heb ik minimaal nodig voor PEX-installatie?
Voor basic installaties heb je een goede buizensnijder, buiggereedschap en eventueel een perstang nodig voor persfittingen. Dit zijn de drie essentiële tools waarmee je de meeste klussen kunt uitvoeren. Klemfittingen kun je vaak met de hand aandraaien.
